De betrekkingen tussen Nederland en Sri Lanka, het voormalige Ceylon, dateren uit de periode dat Nederland via de Verenigde Oost-Indische Compagnie het gezag uitoefende over de kuststreken van Ceylon (1658-1796). In het huidige Sri Lanka resten nog veel overblijfselen van de Nederlandse periode. Een groot aantal Hollandse forten, huizen en kerken bestaat nog, evenals resten van een kanalenstelsel. Ook in het bestuurssysteem, met name in het rechtsstelsel, zijn Nederlandse sporen te herkennen. Een afzonderlijke bevolkingsgroep, die afstamming claimt en koestert van de Nederlanders, heeft de "Dutch Burghers".
De verhoudingen tussen Nederland en Sri Lanka zijn goed. Officiële diplomatieke betrekkingen bestaan sinds 1951. In 1977 werd de Nederlandse Ambassade in Colombo geopend. In 1992 werd de Ambassade van Sri Lanka in Den Haag geopend. Twee Nederlandse samenwerkingsverbanden zijn de Stichting Nederland-Sri Lanka en de Netherlands Alumni Association Lanka (NAAL). In Sri Lanka is dit de Sri Lanka Netherlands Association (SLNA).
Politieke activiteiten zijn met name in EU-kader gericht op het etnische conflict en het beschermen van mensenrechten. De asiel- en mensenrechtenproblematiek worden getekend door het etnische conflict. In de jaren ’80 is een stroom van Sri Lankaanse vluchtelingen op gang gekomen. Een klein deel van deze vluchtelingenstroom heeft in Nederland asiel gevonden.
De economische betrekkingen zijn relatief bescheiden als gevolg van de instabiele politieke situatie. De handelsbetrekkingen tussen Nederland en Sri Lanka ontwikkelen zich gunstig. Voorts is Sri Lanka voor Nederland een bijzondere partner vanwege enerzijds de langjarige relatie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en anderzijds de cultuur-historische banden. Sri Lanka is prioriteitsland Cultureel Erfgoed. De Nederlandse ambassade heeft decentrale gelden ter beschikking voor cultuurprojecten.
Vanwege het bereiken van de LMIC-status zal de officiële ontwikkelingshulp (ODA) in Sri Lanka uiterlijk 2009 worden afgebouwd. Dit is vastgelegd in de beleidsbrief over ontwikkelingssamenwerking van oktober 2007 “Een zaak van iedereen”.
Bezoeken
De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking, mevrouw Eveline Herfkens, bracht van 11 tot en met 14 september 1999 een werkbezoek aan Sri Lanka.
In maart 2001 bracht President Chandrika Bandaranaike Kumaratunga een bezoek aan Nederland. In februari 2004 bracht Minister van Economische Zaken Malindi Morogoda een bezoek aan Nederland. In februari 2005 bracht Minister Bot van Buitenlandse Zaken Bot een bezoek aan Sri Lanka naar aanleiding van de tsunami. In januari 2006 bracht Minister Van der Hoeven van onderwijs een bezoek aan Sri Lanka. Eveneens in januari 2006 bezocht staatsecretaris voor Europese Zaken Atze Nicolai het land.
Hoofdtaken van de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Colombo zijn:
• het volgen van en rapporteren over politieke en militaire ontwikkelingen over het conflict, en over sociale en economische ontwikkelingen in Sri Lanka.
• aandacht besteden aan asiel- en mensenrechtenproblematiek
• het behandelen van visumaanvragen
• het onderhouden van een ontwikkelingsrelatie, waarbij de nadruk de komende periode zal liggen op ondersteuning van het lokale bedrijfsleven en culturele samenwerking.
• informatieverstrekking op economisch terrein aan het Nederlandse bedrijfsleven, de EVD en de BEB en Nederlandse organisaties voor handelsbevordering, en aan Sri Lankaanse instellingen over het Nederlandse bedrijfsleven.
• samenwerking op het gebied van gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Zo is door verschillende instanties, waaronder de Nederlandse ambassade, het ‘Mutual Heritage Centre’ opgericht dat activiteiten ontplooit en coördineert op dit gebied.
Verdragen met Nederland
De belangrijkste bilaterale verdragen zijn. Luchtvaartovereenkomst 14 september 1953, Colombo Vindplaats: Trb. 1953, 85 (En); 1982, 34 In werking getreden op 1-4-1954
Overeenkomst inzake technische samenwerking 4 september 1981, Colombo Vindplaats: Trb. 1981, 229 (En, vert. Ne); 1987, 196 In werking getreden op 2-3-1982
Overeenkomst ter vermijding van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van belasting met betrekking tot belastingen naar het inkomen en naar het vermogen 17 november 1982, Colombo Vindplaats: Trb. 1982, 191 (En, Ne); 1984, 23 In werking getreden op 24-1-1984
Overeenkomst ter bevordering en bescherming van investeringen 26 april 1984, Colombo Vindplaats; Trb. 1984, 49 (En, Ne); 1985, 57 In werking getreden op 1-5-1985